Кыңгыраулы яшел гармун: шигырьләр, поэмалар, баллада / Гармонь со звоночками: стихи, поэмы, баллады

Начало книги

Фатих Кәрим әсәрләренең яңа җыентык булып дөнья күрүе иң авыр, кыен елларны башыннан кичергән һәм Ватаныбыз намусы, бәйсезлеге өчен барган аяусыз сугышта 1945 елның февралендә 36 яшендә һәлак булган шагыйрь иҗатын яратучылар һәм ихтирам итүчеләр өчен искиткеч бүләк булып тора.

Ф. Кәрим әсәрләренә кызыксыну сүрелми, ә киресенчә, арта гына. Өлкәннәр дә, яшьләр дә аның шигырьләрен һәм поэмаларын яттан сөйли. Шагыйрь иҗатын өйрәнгәндә, мәктәп укытучылары шундый олы эш башкаралар ки, укучы балалар үзләрен кызыксындырган сюжетларга бар күңелләрен салалар: шагыйрь әсәрләрен сәхнәләштерәләр, алар буенча фильмнар төшерәләр, рәсемнәр ясыйлар, хәтта әдипкә, аны тере итеп күзаллап, хатлар язалар, үз хыяллары һәм ниятләре белән уртаклашалар.

Чыннан да, әтиебезнең һәлак булуы минем йөрәгемә дә төзәлмәс тирән яра салды. Мин аны санаулы көннәрдә генә күргәнмен, кечкенә булганмын һәм, ни кызганыч, моны хәтерләмим дә. Әмма аның турында әнием аша беләм, чөнки ул һәрвакытта әти хакында сөйли, кулъязмаларын, хатларын, фотосурәтләрен, китапларын, документларын кадерләп саклый иде һәм үз истәлекләрен кечкенә блокнотларга язып та калдырды: «…Ул саф иде, аның күңеле пакь иде, ул туры иде…» Болар – иң кадерле мирасым. Мин аларны һәрчак карыйм, кат-кат укыйм һәм үзем өчен һәрвакыт ниндидер яңалык табам. Ник дигәндә, ул әсәрләр зур кабинетлар тынлыгында, уңайлы язу өстәле артында кәгазьгә төшмәгән, ә экстремаль, кешечә булмаган шартларда – НКВД төрмәләрендә һәм лагерьларында, аннары, тулысынча аклану һәм азат ителү белән, 1942 елның беренче көннәреннән үк Бөек Ватан сугышы фронтларында иҗат ителгән. Бу мирасның кыйммәте дә шунда. Әти сугыш кырында берничә мәртәбә яраланган, госпитальләрдә дәваланган һәм яңадан фронтка ашкынган. «Ватан ут эчендә! Минем урыным фронтта», – дигән ул.

Читать дальше →