Akcja “Wisla” ’47. Komunistyczna czystka etniczna

Начало книги

Pieter Breughel rozumiał filozofię dziejów lepiej niż niejeden historyk. Ten szesnastowieczny niderlandzki malarz, pokazując życie i losy podpatrywanych sąsiadów, nadał swoim dziełom uniwersalny wymiar, z przekazem głębszym, niż na pierwszy rzut oka może się wydawać, aktualnym także dziś. Wystarczy spojrzeć na Spis ludności w Betlejem. W tłumie ludzi zmuszonych do przybycia do miasta w celu wypełnienia narzuconych przez aparat państwowy formalności lub po prostu krzątających się wokół codziennych spraw trudno w pierwszej chwili dostrzec coś więcej poza chaosem. Trzeba na chwilę zatrzymać wzrok, by zauważyć dwoje ludzi, mężczyznę i kobietę, spieszących do punktu spisowego. Z pozoru niewiele ich wyróżnia, jednak fakt, że mężczyzna niesie piłę, a kobieta, otulona charakterystycznym płaszczem, jedzie na prowadzonym przez niego osiołku, pozwala nam się domyślić, kim są. Breughel ma oczywiście rację — jeśli opowieść Mateusza Ewangelisty jest prawdziwa, to dla mieszkańców Betlejem Maryja i Józef byli jednymi z wielu kłopotliwych przybyszów, ani lepszymi, ani gorszymi od innych. To dopiero późniejsze wydarzenia sprawiły, iż ich wymuszona wędrówka, schronienie się w stajni, wreszcie ucieczka przed siepaczami do Egiptu stały się dla chrześcijan centralnym punktem historii. Breughel w przebłysku genialnej intuicji mówi z pozoru rzecz prostą: są wydarzenia dziejące się na naszych oczach, na pozór nieważne i nieistotne, których prawdziwą wagę zaczynamy dostrzegać dopiero z biegiem lat. A wtedy na wszystko inne zaczynamy patrzeć przez pryzmat tego długo lekceważonego doświadczenia.

Читать дальше →