Golem XIV

Начало книги

Wysledzic moment historyczny, w którym liczydlo dosieglo rozumu, jest równie trudno jak ów, co malpe przemienil w czlowieka. A jednak zaledwie czas dlugosci jednego zycia ludzkiego uplynal od chwili, w której budowa analizatora równan rózniczkowych Vannevara Busha zapoczatkowany zostal burzliwy rozwój intelektroniki. Zbudowany po nim, u schylku II wojny swiatowej, ENIAC byl urzadzeniem, od którego poszla — jakze przedwczesna — nazwa „mózgu elektronowego”. W istocie byl ENIAC komputerem, a w przymierzeniu do drzewa zycia — prymitywnym ganglionem nerwowym. Od niego licza jednak historycy epoke komputeryzacji. W latach piecdziesiatych XX wieku powstalo znaczne zapotrzebowanie na maszyny cyfrowe. Jako jeden z pierwszych wprowadzil je do masowej produkcji koncern IBM. Urzadzenia te nie mialy wiele wspólnego z procesami myslenia. Stanowily przetworniki danych, zarówno w dziedzinie ekonomiki i wielkiego interesu, jak w administracji i w nauce. Wkroczyly tez do polityki — juz pierwszych uzywano do przepowiadania wyniku wyborów prezydenckich. Mniej wiecej w tym samym czasie RAND Corporation umiala zainteresowac czynniki wojskowe Pentagonu metoda prognozowania wydarzen na miedzynarodowej arenie militarno-politycznej, polegajaca na ukladaniu tak zwanych „scenariuszy zajsc”. Niedaleko bylo juz stad do technik bardziej spolegliwych, jak CIMA, z których po dwu dekadach narodzila sie stosowana algebra zdarzen, zwana (niezbyt szczesliwie zreszta) politykomatyka. Takze w roli Kassandry przejawil swa moc komputer, kiedy po raz pierwszy w Massachusetts Institute of Technology sporzadzac zaczeto formalne modele ziemskiej cywilizacji, w oslawionym ruchu-projekcie „The Limits to Growth”. Lecz nie ta galaz komputerowej ewolucji okazala sie najwazniejsza dla schylku stulecia.

Читать дальше →