Lista Schindlera

Начало книги

W 1980 roku wstą­pi­łem do skle­pu z ga­lan­te­rią skó­rza­ną w Be­ver­ly Hills i wy­py­ty­wa­łem o ceny ak­tó­wek. Sklep na­le­żał do Le­opol­da Pfef­fer­ber­ga, schin­dle­row­skie­go oca­leń­ca. U Pfef­fer­ber­ga, przy pół­kach wy­peł­nio­nych wło­ski­mi wy­ro­ba­mi skó­rza­ny­mi, po raz pierw­szy usły­sza­łem o Oska­rze Schin­dle­rze, nie­miec­kim bon vi­vant, spe­ku­lan­cie, cza­ru­ją­cym, choć peł­nym sprzecz­no­ści czło­wie­ku, któ­ry w cza­sach Ho­lo­cau­stu ra­to­wał przed­sta­wi­cie­li po­tę­pio­nej rasy.

Ni­niej­sza re­la­cja o nie­zwy­kłej hi­sto­rii Oska­ra jest efek­tem roz­mów z pięć­dzie­się­cio­ma by­ły­mi więź­nia­mi Schin­dle­ra. Miesz­ka­ją oni te­raz w sied­miu kra­jach: w Au­stra­lii, Izra­elu, Niem­czech, Au­strii, Sta­nach Zjed­no­czo­nych, Ar­gen­ty­nie i Bra­zy­lii. Wzbo­ga­ci­ła ją po­dróż do Pol­ski, któ­rą od­by­łem w to­wa­rzy­stwie Le­opol­da Pfef­fer­ber­ga. Zwie­dzi­łem wte­dy miej­sca, któ­re w tej książ­ce mają zna­cze­nie za­sad­ni­cze – a więc Kra­ków, przy­bra­ne mia­sto Oska­ra; Pła­szów, gdzie mie­ścił się obóz Amo­na Götha; uli­cę Li­po­wą na Za­bło­ciu, gdzie do dzi­siaj stoi fa­bry­ka Oska­ra; obóz oświę­cim­ski, z któ­re­go Oskar wy­do­był swo­je więź­niar­ki. Rów­nie wie­le opo­wieść ta za­wdzię­cza do­ku­men­tom i in­nym in­for­ma­cjom do­star­czo­nym przez ko­le­gów Oska­ra z cza­sów woj­ny i jego po­wo­jen­nych przy­ja­ciół, a tak­że licz­nym świa­dec­twom, któ­re schin­dle­row­scy oca­leń­cy zło­ży­li w Yad Va­szem, In­sty­tu­cie Pa­mię­ci Mę­czen­ni­ków i Bo­ha­te­rów w Je­ro­zo­li­mie, i tym, któ­re po­cho­dzą ze źró­deł pry­wat­nych. Duże zna­cze­nie mają też pa­pie­ry i li­sty Schin­dle­ra, do­star­czo­ne czę­ścio­wo przez Yad Va­szem, czę­ścio­wo przez przy­ja­ciół Oska­ra.

Читать дальше →