Лаза

Начало книги

У час адной са шматлікіх журналісцкіх камандзіровак давялося мне заначаваць на лясным хутары ў негаваркой стараватай жанчыны. Яна была родзічкаю чалавека, пра якога я рыхтавала артыкул. У пасляваенны час ён перажыў рэпрэсіі, а пасля смерці быў рэабілітаваны. Хацела я распытаць у яе пра вайну і першыя пасляваенныя гады, а гаспадыня ці адмоўчвалася, ці казала, што нічога не ведае. Хударлявая, зацятая ў сабе, яна была ўвасабленнем тых сялянак, якія ніколі не пляткараць, а жывуць самадастаткова ўласнымі клопатамі, нікога не пускаючы ў свой самотны свет. Каб адчапіцца ад маіх назойлівых пытанняў, яна завяла мяне на суседні хутар да равесніка героя майго будучага нарыса, якому на той час было гадоў восемдзясят, але трымаўся ён бадзёра і трохі расказаў мне пра жыццё заходнебеларускай моладзі ў перыяд польскай каланізацыі да 1939 года.

Гаспадыня падаіла карову, пачаставала мяне сырадоем, паслала мне на канапе, сама ўладкавалася на ложку. Я імгненна заснула, мусіць, стаміла мяне дарога ў траскім прыгарадным аўтобусе ці мо супакоіла свежае лясное паветра. Абудзілася я ад яе голасу. Прыслухалася. Яна расказвала пра сваё жыццё, што муж яе пакінуў, дзяцей не займела, гаруе век адна. Мужчынская і жаночая праца – усё на яе плечы. Апавядала падрабязна, а я пад яе ціхі аповед засынала і зноў прачыналася, толькі адгукалася, каб не пакрыўдзіць, на яе словы якім-небудзь "ага" ці "ўгу", маўляў, слухаю, але пасля нічога з таго аповеду не магла ўспомніць, усё дашчэнту сцерлася з памяці. Так забываюцца сны. Не ведаю, чаму гэтак здарылася? Звычайна я люблю слухаць людзей, а тут проста апанавала нейкая непераадольная санлівасць.

Читать дальше →